Παλιά Μουσική (Τζαμί Χαλίλ Μπέη)

Παλιά Μουσική – Το τζαμί του Χαλίλ Μπέη στην καρδιά της Παναγίας

Η Παλιά Μουσική, το Τζαμί του Χαλίλ Μπέη, βρίσκεται στο κέντρο της χερσονήσου της Παναγίας, κοντά στο Κάστρο, στη διεύθυνση Μωχάμετ Άλη – Ανθεμίου 2. Σύμφωνα με την επίσημη τουριστική ιστοσελίδα του Δήμου Καβάλας Visit Kavala, χτίστηκε γύρω στα 1530, την περίοδο της ανασυγκρότησης της πόλης. Το όνομά της το πήρε από τη Φιλαρμονική του Δήμου, που στεγαζόταν εδώ από το 1930 έως το 1940. Σήμερα είναι επισκέψιμη και φιλοξενεί εκθέσεις και εκδηλώσεις.

Βασικά στοιχεία

• Κατασκευή: γύρω στα 1530
• Το δεύτερο σε μέγεθος και σπουδαιότητα τέμενος της Καβάλας (accesskavala.gr)
• Χτισμένο πάνω στην παλαιοχριστιανική βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, ορατή από γυάλινο δάπεδο
• Μεντρεσές με οκτώ δωμάτια για τους μαθητές, σε καλή κατάσταση
• 1930-1940: έδρα της Φιλαρμονικής του Δήμου – από εκεί το όνομα «Παλιά Μουσική»
• Διεύθυνση: Μωχάμετ Άλη – Ανθεμίου 2, Καβάλα

Η ιστορία της

Οι ανασκαφές της 12ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων αποκάλυψαν στο σημείο το πρώτο χριστιανικό λατρευτικό κτίσμα της περίκλειστης πόλης, την τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, καθώς και ένα μικρό νεκροταφείο της βυζαντινής περιόδου. Κατά τους πρώτους αιώνες της τουρκοκρατίας ήταν σύνηθες να χτίζονται τζαμιά στη θέση εκκλησιών ή να μετατρέπονται εκκλησίες σε τζαμιά.

Το τζαμί ήταν μέρος ενός ευρύτερου συγκροτήματος με μεντρεσέ (ιεροδιδασκαλείο). Στις αρχές του 20ού αιώνα μέσα στο συγκρότημα λειτούργησε και σχολείο κοριτσιών πρώτης βαθμίδας, ενώ μετά την άφιξη των προσφύγων στέγασε προσφυγικές οικογένειες, σύμφωνα με το accesskavala.gr. Από το 1930 έως το 1940 εδώ στεγαζόταν η Φιλαρμονική του Δήμου και έτσι το κτίριο έγινε γνωστό ως «Τζαμί της Μουσικής» – σήμερα το λέμε «Παλιά Μουσική». Ο μιναρές κατεδαφίστηκε τη δεκαετία του 1950.

Τι θα δεις

Μετά τις εργασίες αναστήλωσης και διαμόρφωσης της Εφορείας Αρχαιοτήτων και του Δήμου Καβάλας, ο χώρος έγινε επισκέψιμος. Μέσα από το γυάλινο δάπεδο του τζαμιού φαίνονται τα ερείπια της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής. Στο κτίριο και στον προαύλιο χώρο γίνονται εκθέσεις και εκδηλώσεις.

Ο μεντρεσές, με τα οκτώ δωμάτια των μαθητών, έχει σωθεί σε καλή κατάσταση. Σήμερα φιλοξενεί λαογραφικές συλλογές, κοινωνικές υπηρεσίες και τον Εξωραϊστικό Πολιτιστικό Σύλλογο της συνοικίας της Παναγίας «Το Κάστρο».

Μνημεία κοντά στην Παλιά Μουσική

Το τζαμί βρίσκεται πάνω σε δρόμους που οδηγούν στην ακρόπολη και στις πύλες των τειχών της χερσονήσου. Δίπλα είναι το Κάστρο Καβάλας, ενώ το Visit Kavala προτείνει να συνδυάσεις την επίσκεψη με το Ιμαρέτ, την Οικία Μωχάμετ Άλη, το Παράλιο Τείχος και τις Καμάρες, εκεί όπου η Παναγία ενώνεται με το κέντρο.

Επίσκεψη και επικοινωνία

Οι πηγές δεν δίνουν σταθερό ωράριο ή τιμή εισόδου· ο χώρος ανοίγει κυρίως για εκθέσεις και εκδηλώσεις. Πληροφορίες:

• Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Καβάλας: 2510 831388
• Εξωραϊστικός Πολιτιστικός Σύλλογος Παναγίας «Το Κάστρο»: 2510 222003, 6944 296003

Πώς θα πας

Η Παλιά Μουσική βρίσκεται στην Παναγία, την παλιά πόλη της Καβάλας, στη διεύθυνση Μωχάμετ Άλη – Ανθεμίου 2, σε δρόμο που οδηγεί στο Κάστρο. Σύμφωνα με το accesskavala.gr, η πρόσβαση στους εσωτερικούς χώρους δεν είναι εφικτή με αναπηρικό αμαξίδιο, γιατί υπάρχουν σκαλοπάτια.

Δες ποιες εκθέσεις και εκδηλώσεις γίνονται στην πόλη στη σελίδα με τα events της Καβάλας στο Citypedia.gr. Αν ανεβαίνεις προς το Κάστρο, η Παλιά Μουσική είναι μια στάση στη διαδρομή.

Φωτογραφίες: Протогер (CC BY-SA 4.0), Hajotthu (CC BY-SA 3.0), Jean Housen (CC BY-SA 4.0), Phgmalion (CC BY-SA 4.0), Jean Housen (CC BY-SA 4.0), Jean Housen (CC BY-SA 4.0), DocWoKav (CC BY-SA 4.0), μέσω Wikimedia Commons.