Ιμαρέτ

Ιμαρέτ – Το συγκρότημα του Μωχάμετ Άλη κάτω από το κάστρο

Το Ιμαρέτ είναι το συγκρότημα (Külliye) που έχτισε ο Μωχάμετ Άλη στη γενέτειρά του: ιμαρέτ, ιεροδιδασκαλείο και φιλανθρωπικό κέντρο, με έναρξη κατασκευής το 1813. Σύμφωνα με το MOHA Research Center, βρίσκεται κάτω από το φρούριο, στη μέση της ιστορικής συνοικίας της Καβάλας, και είναι σπάνιο δείγμα στην Ευρώπη της οθωμανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα.

Βασικά στοιχεία

• Ιδρυτής: Μωχάμετ Άλη (Καβάλα 1769 - Κάιρο 1849), ιδρυτής της δυναστείας που κυβέρνησε την Αίγυπτο έως το 1952
• Έναρξη κατασκευής: 1813
• 61 δωμάτια για έως 300 οικότροφους μαθητές
• Λειτουργία: το σχολείο έως το 1902, η κουζίνα για τους φτωχούς έως το 1923
• Διατηρητέο ιστορικό μνημείο από το 1954
• Αποκατάσταση: Νοέμβριος 2001 - Ιούνιος 2004

Η ιστορία του

Το συγκρότημα κάλυπτε τις εκπαιδευτικές, κοινωνικές και θρησκευτικές ανάγκες του μουσουλμανικού πληθυσμού της πόλης. Περιλάμβανε σχολείο βασικής εκπαίδευσης και δύο ανώτερα κολέγια, όπου διδάσκονταν το παραδοσιακό ισλαμικό πρόγραμμα, σύγχρονες επιστήμες και μαθηματικά. Σύμφωνα με το MOHA, είναι από τα πρώτα παραδείγματα τεχνικής σχολής δυτικού τύπου με κοσμική εκπαίδευση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και αντανακλά το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του Μωχάμετ Άλη.

Με τον καιρό οι φιλανθρωπικοί και εκπαιδευτικοί σκοποί του ιδρύματος ατόνησαν: το σχολείο λειτουργούσε ως το 1902 και η κουζίνα ως το 1923. Μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης και την ανταλλαγή πληθυσμών, το συγκρότημα στέγασε Έλληνες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία (1927-1960). Το 1954, μαζί με το σπίτι της οικογένειας του Μωχάμετ Άλη, κηρύχθηκε διατηρητέο ιστορικό μνημείο και αναγνωρίστηκε από το ελληνικό κράτος ως αιγυπτιακή περιουσία (Wakf). Οι δύο χώρες συμφώνησαν να δημιουργηθεί ένα Διεθνές Πολιτιστικό Κέντρο, κάτι που δεν έγινε ποτέ, και τα δύο κτίρια εγκαταλείφθηκαν.

Τον Αύγουστο του 2001, μετά από συμφωνία με την αιγυπτιακή κυβέρνηση, η οικογένεια Missirian ανέλαβε την αποκατάσταση και των δύο μνημείων. Οι εργασίες έγιναν από τον Νοέμβριο του 2001 έως τον Ιούνιο του 2004, με τα αυστηρότερα διεθνή πρότυπα συντήρησης, και θεωρούνται το σημαντικότερο έργο του είδους του από τον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα. Σήμερα το Ιμαρέτ λειτουργεί και ως πολυτελές ξενοδοχείο, το Imaret Hotel.

Τι θα δεις

Το συγκρότημα είχε δύο αίθουσες μελέτης, βιβλιοθήκη, τυπογραφείο και την κουζίνα (το ιμαρέτ), που τάιζε μαθητές, ταξιδιώτες και φτωχούς, ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Είχε ακόμα χώρο προσευχής, κρήνες για τις πλύσεις και χαμάμ, ενώ δεξαμενές κάτω από τα κτίρια εξασφάλιζαν συνεχή παροχή νερού. Ο πρώτος μεντρεσές χτίστηκε το 1813, η παλιά αίθουσα διδασκαλίας-προσευχής (dershane-masjid) το 1817, μέρος των γραφείων διοίκησης το 1818 και ο δεύτερος μεντρεσές το 1820-1821.

Το MOHA ξεχωρίζει την ποικιλία της διακόσμησης, τις λεπτές κατασκευές και τη σχέση εσωτερικών και ανοιχτών χώρων. Θα δεις τους τρούλους με τα νέα φύλλα μολύβδου, τις μαρμάρινες στοές, τους εσωτερικούς κήπους των 3.000 τ.μ. με τις πορτοκαλιές, τις τέσσερις έμμετρες αφιερωματικές επιγραφές του ποιητή της εποχής Chalabi και, σε μία από τις εξωτερικές πόρτες, ένα αποτύπωμα του χεριού της Φατιμά, το μόνο γνωστό αυτού του τύπου στην περιοχή.

Μνημεία κοντά στο Ιμαρέτ

Η Οικία Μωχάμετ Άλη, στη χερσόνησο της Παναγίας, χτίστηκε γύρω στο 1780-90 και ήταν το μεγαλύτερο σπίτι της Καβάλας της εποχής (330 τ.μ.). Εκεί έζησε ο Μωχάμετ Άλη ως τα τριάντα του και σήμερα λειτουργεί ως μουσείο. Μπροστά της βρίσκεται η Πλατεία με τον έφιππο ανδριάντα του Μωχάμετ Άλη, έργο του γλύπτη Κωνσταντίνου Δημητριάδη, που αποκαλύφθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1949. Πάνω από το Ιμαρέτ δεσπόζει το Κάστρο Καβάλας και, εκεί όπου η Παναγία ενώνεται με το κέντρο, βρίσκονται οι Καμάρες.

Πληροφορίες για επισκέψεις

Το Ιμαρέτ επισκέπτεται κανείς με ξενάγηση. Σύμφωνα με το MOHA Research Center, οι ξεναγήσεις γίνονται καθημερινά εκτός Τρίτης και Τετάρτης, στις 11:00 και στις 12:00, και διαρκούν 40 λεπτά.

• Γενικό εισιτήριο: 12€
• Μειωμένο (φοιτητές, άτομα με αναπηρία): 6€
• Δωρεάν: παιδιά κάτω των 13 ετών και ξεναγοί

Πληροφορίες στο 2510 620515 ή στο info@moha.center.

Πώς θα πας

Το Ιμαρέτ βρίσκεται στην οδό Θεοδώρου Πουλίδου, στην Παναγία, την ιστορική συνοικία της Καβάλας, ακριβώς κάτω από το φρούριο.

Κοντά στο Ιμαρέτ θα βρεις

Λίγα βήματα πιο κάτω, στην πλατεία Καραολή Δημητρίου 2, κάτω από τα παλιά τείχη του κάστρου, μπορείς να κάτσεις για καφέ, brunch ή φαγητό στο Marine All Day Bar Restaurant, λιγότερο από 100 μέτρα σε ευθεία γραμμή από το Ιμαρέτ.

Δες τι γίνεται στην πόλη στη σελίδα με τα events της Καβάλας στο Citypedia.gr. Αν κάνεις βόλτα στην Παναγία, το Ιμαρέτ είναι μια στάση για να γνωρίσεις την ιστορία του Μωχάμετ Άλη και της πόλης.

Φωτογραφίες: DocWoKav (CC BY-SA 4.0), Patrik Kunec (CC BY-SA 4.0), Serge Traveler (CC BY-SA 4.0), MrPanyGoff (CC BY-SA 3.0), Serge Traveler (CC BY-SA 4.0), Serge Traveler (CC BY-SA 4.0), Patrik Kunec (CC BY-SA 4.0), Hajotthu (CC BY-SA 3.0), Jean Housen (CC BY-SA 4.0), μέσω Wikimedia Commons.