Αρχαιολογικός Χώρος Φιλίππων

Αρχαιολογικός Χώρος Φιλίππων – η πόλη του Φιλίππου Β΄ και του Αποστόλου Παύλου

Ο Αρχαιολογικός Χώρος Φιλίππων βρίσκεται στις Κρηνίδες, 15 χλμ. από την Καβάλα, και από τον Ιούλιο του 2016 είναι Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Μέσα σε τείχη με περίμετρο 3,5 χλμ. θα περπατήσεις ανάμεσα στο αρχαίο θέατρο, τη ρωμαϊκή αγορά, τις παλαιοχριστιανικές βασιλικές και το Οκτάγωνο. Τον Οκτώβριο είναι ανοιχτός καθημερινά 08:00-18:00 και το εισιτήριο κοστίζει 10€.

Βασικά στοιχεία

• Διεύθυνση: Αρχαιολογικός Χώρος Φιλίππων, Κρηνίδες, 64003 Καβάλα
• Απόσταση: 15 χλμ. από την Καβάλα, 21 χλμ. από τη Δράμα
• Ίδρυση: 360 π.Χ., ως αποικία των Θασίων με το όνομα Κρηνίδες
• UNESCO: Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από τον Ιούλιο του 2016
• Κύρια μνημεία: τείχη και ακρόπολη, θέατρο, ρωμαϊκή αγορά, Βασιλική Α΄, Βασιλική Β΄, Οκτάγωνο
• Εισιτήριο: 10€ ολόκληρο, 5€ μειωμένο
• Τηλέφωνο: 2510 516470 – Email: efakav@culture.gr

Η ιστορία των Φιλίππων

Η πόλη ιδρύθηκε το 360 π.Χ. ως αποικία των Θασίων με το όνομα Κρηνίδες. Σύντομα την κατέκτησε ο Φίλιππος Β΄, βασιλιάς της Μακεδονίας, που την οχύρωσε και της έδωσε το όνομά του. Στα ελληνιστικά χρόνια απέκτησε τείχος, θέατρο, δημόσια οικοδομήματα και ιδιωτικές κατοικίες. Τον 2ο αιώνα π.Χ. πέρασε από εδώ η Εγνατία Οδός, ένας από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς και εμπορικούς δρόμους του αρχαίου κόσμου, και οι Φίλιπποι έγιναν σημείο αναφοράς της περιοχής.

Το 42 π.Χ. έγινε εδώ η μάχη των Φιλίππων: οι δημοκρατικοί Ρωμαίοι με τον Βρούτο και τον Κάσσιο ηττήθηκαν από τον Μάρκο Αντώνιο, τον Οκταβιανό (μετέπειτα Καίσαρα Αύγουστο) και τον Λέπιδο. Το 49/50 μ.Χ. ο Απόστολος Παύλος ίδρυσε στους Φιλίππους την πρώτη χριστιανική εκκλησία σε ευρωπαϊκό έδαφος. Στα παλαιοχριστιανικά χρόνια (4ος-6ος αι. μ.Χ.) χτίστηκαν το συγκρότημα του Οκταγώνου, το «Παλάτι του Επισκόπου» και τρεις μεγάλες βασιλικές, που σήμερα είναι από τα καλύτερα διατηρημένα μνημεία του είδους τους.

Η πόλη άρχισε να εγκαταλείπεται στις αρχές του 7ου αιώνα, μετά από μεγάλους σεισμούς και σλαβικές επιδρομές, επέζησε ως βυζαντινό φρούριο και ερήμωσε μετά την τουρκική κατάκτηση, στα τέλη του 14ου αιώνα. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1914 από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή και συνεχίζονται μέχρι σήμερα από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή.

Τι θα δεις στον χώρο

Τείχη και ακρόπολη. Τα τείχη ξεκινούν από την κορυφή του λόφου, όπου στέκει η οχυρή ακρόπολη, και κλείνουν τους πρόποδες και τμήμα της πεδιάδας. Η πρώτη φάση τους ανήκει στον Φίλιππο Β΄ (μέσα 4ου αι. π.Χ.) και η δεύτερη στον Ιουστινιανό Α΄ (527-565 μ.Χ.). Μέσα στην ακρόπολη υπάρχει πύργος των υστεροβυζαντινών χρόνων.

Το αρχαίο θέατρο. Χτίστηκε πιθανότατα από τον Φίλιππο Β΄ στα μέσα του 4ου αι. π.Χ., στους πρόποδες του λόφου της ακρόπολης. Τον 2ο και 3ο αι. μ.Χ. άλλαξε για τα θεάματα της ρωμαϊκής εποχής και έγινε αρένα για θηριομαχίες. Είναι το πιο εντυπωσιακό κτίσμα της ελληνιστικής πόλης και κάθε καλοκαίρι φιλοξενεί τις παραστάσεις του Φεστιβάλ Φιλίππων.

Βασιλική Α΄ και «φυλακή» του Αποστόλου Παύλου. Η Βασιλική Α΄ (τέλη 5ου αι. μ.Χ.) είναι τρίκλιτη, 130×50 μ., και διατηρεί τμήματα της πολυτελούς πλακόστρωσης και του άμβωνα. Νότια της βρίσκεται η «φυλακή» του Αποστόλου Παύλου, όπου κατά την παράδοση φυλακίστηκε ο Απόστολος· στην πραγματικότητα είναι ρωμαϊκή δεξαμενή νερού, που αργότερα έγινε χώρος λατρείας.

Ρωμαϊκή αγορά, εμπορική αγορά και παλαίστρα. Η αγορά (forum) ήταν το διοικητικό κέντρο της ρωμαϊκής πόλης, με κεντρική πλατεία και δύο ναούς. Στα βόρεια περνά πλακόστρωτος δρόμος που ταυτίζεται με την Εγνατία Οδό. Νότια βρίσκεται η εμπορική αγορά (macellum, 27×10 μ.) του 2ου αι. μ.Χ., ενώ από την παλαίστρα σώζονται καλύτερα οι δημόσιες τουαλέτες.

Βασιλική Β΄, Οκτάγωνο και Βασιλική Γ΄. Η Βασιλική Β΄ (γύρω στο 550 μ.Χ.) είχε τρούλο πάνω από το κεντρικό κλίτος και γλυπτό διάκοσμο με κωνσταντινουπολίτικη επίδραση. Το Οκτάγωνο ήταν ο επισκοπικός ναός της πόλης, χτισμένος στη θέση ευκτήριου οίκου αφιερωμένου στον Απόστολο Παύλο, με βαπτιστήριο, λουτρό και διώροφο επισκοπείο. Η Βασιλική Γ΄ (6ος αι. μ.Χ.) έχει διπλό άμβωνα και μαρμαροθετήματα στο δάπεδο.

Συμβουλές για την επίσκεψη

• Απέναντι από το αρχαίο θέατρο βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης, με την αγορά και τις βασιλικές – υπολόγισε χρόνο και για τα δύο.
• Το εισιτήριο του αρχαιολογικού χώρου είναι ξεχωριστό από του μουσείου (10€ το καθένα).
• Από τις τρεις πύλες των τειχών που βρέθηκαν στις ανασκαφές, οι επισκέπτες μπορούν να περάσουν μόνο από την πύλη της Νεάπολης, από όπου ξεκινούσε ο δρόμος για το λιμάνι της σημερινής Καβάλας.
• Τον χειμώνα (Νοέμβριος-Μάρτιος) ο χώρος κλείνει στις 15:30 και την Τρίτη μένει κλειστός.
• Κοντά στο πάρκινγκ της ανατολικής εισόδου, από το αρχαίο θέατρο, υπάρχουν καφετέρια και πωλητήριο.

Ωράριο λειτουργίας

• Χειμερινό (Νοέμβριος-Μάρτιος): καθημερινά εκτός Τρίτης 08:30-15:30
• Θερινό (Απρίλιος-Οκτώβριος), Δευτέρα έως Κυριακή:
  • Απρίλιος και Οκτώβριος: 08:00-18:00
  • Μάιος και Σεπτέμβριος: 08:00-19:00
  • Ιούνιος-Αύγουστος: 08:00-20:00
• Κλειστά: 1 Ιανουαρίου, 25 Μαρτίου, Κυριακή του Πάσχα, 25 και 26 Δεκεμβρίου – Μεγάλη Παρασκευή 12:00-15:00, Μεγάλο Σάββατο 08:30-15:30

Το ωράριο των αρχαιολογικών χώρων ορίζεται κάθε χρόνο από το Υπουργείο Πολιτισμού – πριν την επίσκεψη μπορείς να το επιβεβαιώσεις στο 2510 516470 ή στην επίσημη σελίδα του χώρου.

Εισιτήρια

• Αρχαιολογικός χώρος, ολόκληρο: 10€ (το μουσείο έχει ξεχωριστό εισιτήριο 10€)
• Μειωμένο (επισκέπτες άνω των 65 ετών από την Ε.Ε. και φοιτητές εκτός Ε.Ε.): 5€
• Ελεύθερη είσοδος: μαθητές, φοιτητές από την Ε.Ε. και ΑμεΑ
• Ελεύθερη είσοδος για όλους: 6 Μαρτίου, 18 Απριλίου, 18 Μαΐου, το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου και τις επίσημες αργίες

Πώς θα πας

Ο χώρος βρίσκεται δυτικά των Κρηνίδων, πάνω στην επαρχιακή οδό Καβάλας-Δράμας, 15 χλμ. από την Καβάλα. Φτάνεις με αυτοκίνητο ή με τα υπεραστικά λεωφορεία (ΚΤΕΛ), ενώ το αεροδρόμιο της Καβάλας απέχει 31 χλμ. Η ανατολική είσοδος, από το αρχαίο θέατρο, έχει χώρο στάθμευσης.

Μνημεία κοντά στους Φιλίππους

Περίπου 470 μ. από τον χώρο βρίσκεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Φιλίππων, όπου φυλάσσονται τα ευρήματα των ανασκαφών. Συνδύασέ τα στην ίδια επίσκεψη.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο κοστίζει το εισιτήριο για τους Φιλίππους;

Το εισιτήριο του αρχαιολογικού χώρου κοστίζει 10€ και το μειωμένο 5€. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Φιλίππων έχει ξεχωριστό εισιτήριο 10€. Μαθητές, φοιτητές από την Ε.Ε. και ΑμεΑ μπαίνουν δωρεάν.

Ποιο είναι το ωράριο του αρχαιολογικού χώρου;

Από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο είναι ανοιχτός καθημερινά από τις 08:00 (έως τις 18:00, 19:00 ή 20:00, ανάλογα με τον μήνα). Από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο λειτουργεί 08:30-15:30 και την Τρίτη είναι κλειστός.

Πόσο απέχουν οι Φίλιπποι από την Καβάλα;

Ο Αρχαιολογικός Χώρος Φιλίππων βρίσκεται στις Κρηνίδες, 15 χλμ. από την Καβάλα, πάνω στην επαρχιακή οδό Καβάλας-Δράμας. Φτάνεις με αυτοκίνητο ή με τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ.

Από πότε είναι οι Φίλιπποι Μνημείο της UNESCO;

Από τον Ιούλιο του 2016 ο Αρχαιολογικός Χώρος Φιλίππων είναι στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Πού βρίσκονται τα ευρήματα των ανασκαφών;

Τα ευρήματα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φιλίππων, δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο.

Δες τι άλλο γίνεται στην περιοχή στις εκδηλώσεις του Citypedia.gr – κάθε καλοκαίρι εκεί θα βρεις και τις παραστάσεις του Φεστιβάλ Φιλίππων.

Φωτογραφίες μέσω Wikimedia Commons: Carole Raddato (CC BY-SA 2.0): η Βασιλική Β΄ με το Παγγαίο στο βάθος, η δυτική πάροδος του θεάτρου με το Παγγαίο, η Βασιλική Α΄, η ρωμαϊκή αγορά (forum), το βαπτιστήριο του Οκταγώνου· Mark Landon (CC BY 4.0): η ρωμαϊκή αγορά και οι βασιλικές από την ακρόπολη· Tomisti (CC BY-SA 3.0): το Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων· Vassiliki Feidopoulou (CC BY-SA 4.0): πανοραμική θέα του αρχαιολογικού χώρου.