Μεγάλη Λέσχη Καβάλας

Μεγάλη Λέσχη Καβάλας – Το κτίριο του 1910 στην οδό Κύπρου

Η Μεγάλη Λέσχη Καβάλας είναι διατηρητέο κτίριο στην οδό Κύπρου 12, στο κέντρο της πόλης. Εγκαινιάστηκε στις 22 Μαΐου 1910 και ιδρύθηκε από τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Κυριών Καβάλας, για να στεγάσει τη Λέσχη της Ελληνικής Κοινότητας Καβάλας. Σύμφωνα με την επίσημη τουριστική ιστοσελίδα του Δήμου Καβάλας Visit Kavala, είναι ένα από τα εξαίρετα δείγματα αυστριακού μπαρόκ στην Ευρώπη. Μετά την αποκατάστασή της από τον Δήμο Καβάλας φιλοξενεί πολιτιστικές χρήσεις.

Βασικά στοιχεία

• Εγκαίνια: 22 Μαΐου 1910
• Ιδιοκτήτης: Φιλόπτωχος Αδελφότητα Κυριών Καβάλας
• Ρυθμός: αυστριακό μπαρόκ, με στοιχεία της αρχαιοελληνικής παράδοσης (ψευδοκίονες, κιονόκρανα, διαζώματα)
• Χρώματα: μελί και αυτοκρατορικό κόκκινο
• Διατηρητέο με υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 822/74)
• Αποκατάσταση μέσω ΕΣΠΑ, προϋπολογισμός 3.734.655 ευρώ
• Παραχωρημένη στον Δήμο Καβάλας για 25 έτη
• Διεύθυνση: Κύπρου 12, 65403 Καβάλα

Η ιστορία της

Η Μεγάλη Λέσχη χτίστηκε σε οικόπεδο του Παρθεναγωγείου Καβάλας, με τέτοιο ύψος ώστε να μην κρύβει τη θέα του Παρθεναγωγείου από τον Νότο. Την ημέρα των εγκαινίων, στις 22 Μαΐου 1910, έγινε και ο μεγάλος ευεργετικός χορός της Φιλοπτώχου, με έσοδα για τη λειτουργία του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός». Τα πρώτα χρόνια, από τα έσοδα της λέσχης χρηματοδοτούνταν οι ανάγκες του Μακεδονικού Αγώνα.

Στο ισόγειο στεγάστηκε για αρκετά χρόνια η Τράπεζα Αθηνών, ενώ το 1919 η Ιονική Τράπεζα ανακαίνισε το κτίριο και εγκαταστάθηκε εκεί. Τον Νοέμβριο του 1929 ο Ελευθέριος Βενιζέλος ανακηρύχθηκε επίτιμος δημότης Καβάλας, και στις 3 Νοεμβρίου 1929, όταν εγκαινίασε το νέο λιμάνι, οι τοπικές αρχές του παρέθεσαν επίσημο γεύμα στη Λέσχη. Το 1936 εδώ παρατέθηκε γεύμα στον βασιλιά Γεώργιο Β΄, ενώ το 1941 την επισκέφθηκε ο βασιλιάς της Βουλγαρίας Βόρις. Μετά την απελευθέρωση χρησιμοποιήθηκε για λίγο ως Στρατιωτική Λέσχη των αξιωματικών της 7ης Μεραρχίας Πεζικού και στη συνέχεια ως λέσχη και χώρος εκδηλώσεων των τοπικών αρχών· εδώ γίνονταν και τα συνέδρια της Ιατρικής Εταιρείας Καβάλας.

Από το 1969 ο Δήμος Καβάλας ζητούσε το κτίριο για δημοτική βιβλιοθήκη. Στις 17 Νοεμβρίου 1984 ο τότε δήμαρχος Λευτέρης Αθανασιάδης, μαζί με νέους και μαθητές, έκανε «λειτουργική κατάληψη» της Λέσχης και μετέφερε εκεί τα βιβλία της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, η οποία λειτούργησε στο κτίριο μέχρι το 2003. Στη μεγάλη αίθουσα ανακηρύχθηκε επίτιμος δημότης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος, συνεδρίασε το Δημοτικό Συμβούλιο με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη και μίλησαν, μεταξύ άλλων, η Μελίνα Μερκούρη και ο Ιάκωβος Καμπανέλης. Στο ισόγειο στεγάστηκαν κατά καιρούς η Στέγη Κοινωνικής Φροντίδας, ο Σκακιστικός Όμιλος Καβάλας, εμπορικά καταστήματα και η εφημερίδα «Πρωινή».

Στις 15 Οκτωβρίου 2012 η Φιλόπτωχος Αδελφότητα παραχώρησε τη χρήση του κτιρίου στον Δήμο Καβάλας, ώστε να ενταχθεί η αποκατάστασή του στο ΕΣΠΑ. Περισσότερα για την ιστορία της θα βρεις στο κείμενο του Δήμου Καβάλας για τα 111 χρόνια από τα εγκαίνια.

Τι θα δεις

Σύμφωνα με τον Δήμο Καβάλας, το κτίριο θυμίζει, κατά την άποψη ειδικών, αντίγραφο μέρους του Μεγάρου Μουσικής της Βιέννης (Musikverein). Η είσοδος είναι ξύλινη, με μαρμάρινη σκάλα. Στην αποκατάσταση συντηρήθηκαν όλα τα παλιά ξύλινα έπιπλα της κεντρικής σάλας και των μικρότερων αιθουσών και οι σκαλιστές πορσελάνινες θερμάστρες, ενώ αποκαταστάθηκαν πλήρως όλες οι τοιχογραφίες. Η διακόσμηση των αιθουσών (απλίκες, καθρέφτες) και τα ξυλόγλυπτα έπιπλα προέρχονταν από χώρες της κεντρικής Ευρώπης.

Από έξω, στη μεγάλη πρόσοψη στην οδό Κύπρου ξεχωρίζουν τα μπαλκόνια και τα χρώματα μελί και αυτοκρατορικό κόκκινο.

Μνημεία κοντά στη Μεγάλη Λέσχη

Η Μεγάλη Λέσχη είναι ένα από τα διατηρητέα κτίρια της λιθόστρωτης οδού Κύπρου. Το Visit Kavala αναφέρει ως κοντινά μνημεία το Δημαρχείο Καβάλας, το Άρρεν (1ο Γυμνάσιο), το Μέγαρο Τόκου και το Μέγαρο Wix. Στον ίδιο δρόμο βρίσκονται επίσης η καθολική εκκλησία και το παλιό Παρθεναγωγείο, ενώ το Μέγαρο Τόκου στεγάζει σήμερα την Εφορεία Αρχαιοτήτων.

Ωράριο και είσοδος

Οι επίσημες πηγές δεν αναφέρουν ωράριο επισκέψεων ή τιμές εισόδου. Το κτίριο φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις, που θα βρεις στη σελίδα με τα events της Καβάλας στο Citypedia.gr.

Πώς θα πας

Η Μεγάλη Λέσχη βρίσκεται στην οδό Κύπρου 12, στο κέντρο της Καβάλας, στον λιθόστρωτο δρόμο όπου βρίσκεται και το Δημαρχείο. Μπορείς να τη συνδυάσεις με μια βόλτα στα υπόλοιπα διατηρητέα κτίρια της οδού Κύπρου.

Κοντά στη Λέσχη θα βρεις

Σε λιγότερο από 200 μέτρα σε ευθεία γραμμή από τη Μεγάλη Λέσχη υπάρχουν τρία μαγαζιά του Citypedia.gr. Στην ίδια οδό, στην Κύπρου 6, κάτω από το Δημαρχείο, το Franco's είναι café-bar-restaurant για καφέ, φαγητό και cocktails, και φιλοξενεί συχνά μουσικές βραδιές. Λίγο πιο κάτω, στην Ερυθρού Σταυρού, θα βρεις το café-bar Sante, και στην Ερυθρού Σταυρού 20 το Μυροβόλος Άνοιξις, καφέ-μπαρ από το 2005 με βραδιές live μουσικής με ελληνικό τραγούδι.

Αν περπατάς στο ιστορικό κέντρο, η Μεγάλη Λέσχη Καβάλας είναι μια στάση που αξίζει να κάνεις στην οδό Κύπρου.

Φωτογραφίες: Artvertise7 / Visit Kavala, Δήμος Καβάλας, ΑΠΕ-ΜΠΕ (είσοδος, εσωτερικό), Senorgr (CC BY-SA 3.0) και Haris Michalopoulos (CC BY-SA 4.0) μέσω Wikimedia Commons.